De opleving van virtuele desktopomgeving

Een gestage groei van desktopvirtualisatie

Al enkele jaren mag de toepassing van een virtuele desktopomgeving zich verheugen in een opleving. Marktonderzoeksbueau Computer Profile signaleert op basis van een vorig jaar gehouden onderzoek dat er vanaf 2013 tot 2015 een gestage groei van desktopvirtualisatie heeft plaatsgevonden. In 2013 beschikte nog slechts 10 procent van de ondervraagden over een desktopvirtualisatie-oplossing, in 2015 was dit gestegen tot bijna 22 procent. Bij de grotere organisaties zien we de hoogste penetratie. Ondernemingen met 200 tot 500 werknemers laten een groei van 20 naar 29 procent zien. Bij 500 tot 1000 werknemers was dat ongeveer 35 procent en bij meer dan 1000 werknemers 27 procent. Bij bedrijven met 50 tot 100 werknemers) was de groei, met 14 procent, het laagst.

De groei van het aantal virtuele desktops is opmerkelijk, want vanaf de introductie van de Virtual Desktop Infrastructure (VDI) was invoering van deze vorm van desktopvirtualisatie bepaald geen doorslaand succes. Dat was te wijten aan een aantal factoren, waarover later meer.

‘Lagere TCO-kosten, efficiënter beheer, hogere beschikbaarheid, betere beveiliging en business agility’

De voordelen

Bijna tien jaar geleden werd een nieuwe vorm van Server Based Computing (SBC) geïntroduceerd, Virtual Desktop Infrastructure (VDI) genaamd. Het VDI concept was in vele opzichten verschillend met het veel toegepaste SBC. In het SBC-model draait het Windows operating system op een server in de datacenter en gebruikers loggen via een ‘domme terminal’ of ‘thin client’ in. Toetsaanslagen en muisklikken worden vanaf de client met een speciaal protocol via het netwerk naar de server verzonden en omgekeerd de remote server’s screen images naar de desktop gestuurd. Voor de gebruiker was de ‘look and feel’ van deze op Windowsgebaseerde SBC-omgeving gelijk aan de Windows desktop, zoals ze die van hun pc’s gewend waren. Dat is anders bij VDI waar meerdere gebruikers hun desktops als aparte virtual machines kunnen draaien. Daarbij worden de onderliggende hardware resources (cpu, geheugen, netwerk en storage) door de verschillende virtual machines gedeeld. In tegenstelling tot SBC, isoleert VDI de gebruikers van elkaar omdat elke gebruiker zijn eigen operating system en werkomgeving krijgt. Het beschermt gebruikers tegen applicatie crashes en operating system fouten die als gevolg van de activiteiten van andere gebruikers kunnen optreden. Doordat elke gebruiker zijn eigen operating system heeft, krijgt VDI de stabiliteit en de management features die nodig zijn voor toepassing van gecentraliseerde desktops in een onderneming. Daarmee loste VDI een aantal kernproblemen van de terminal gebaseerde benaderingen op. De belangrijkste leveranciers van VDI-technologie (VMware, Citrix en Microsoft) claimden vanaf de introductie dat belangrijk voordelen van VDI waren: Lagere TCO-kosten, efficiënter beheer, hogere beschikbaarheid, betere beveiliging en business agility.

Op papier leek VDI de potentie te hebben om de complete desktopomgeving geleidelijk te gaan veranderen van fysiek naar virtueel. Maar al snel kwamen er ernstige tekortkomingen aan het licht bij de implementatie van een, in het bijzonder grootschalige, VDI-omgeving.

Kritische factoren

De belangrijkste uitdagingen bij een VDI-omgeving zijn prestaties en kostenefficiëntie. Al in 2012 voorspelde Gartner dat de kosten voor storage de belangrijkste beperking zouden worden bij de implementatie van een VDI-omgeving en dat de meeste VDI toepassingen op basis van de bestaande storage systemen zouden mislukken. Gartner gaf de aanbeveling om op lange termijn naar nieuwe storage-oplossingen te zoeken voor de toepassing van VDI. De juiste keuze en grootte van een storage- systeem kunnen bepalend zijn voor een geslaagde implementatie van VDI. Want het moet met een aantal zaken rekening houden. Denk aan bootstormen (gelijktijdig booten van desktops), in- en uitloggen van gebruikers en de sterk wisselende belasting op de server-, storage- en netwerksystemen. Daarnaast moet men rekening houden met de provisioning van virtual desktops. Wie deze zaken in acht neemt, heeft meer zekerheid dat een zo hoog mogelijke efficiency en beheerbaarheid kan worden bereikt bij de implementatie van een VDI-omgeving. Naast de prestatieproblemen met storage, waren de complexe beheerbaarheid en het niet kunnen voldoen aan de verwachte lagere TCO-kosten de voornaamste oorzaken dat VDI aanvankelijk geen doorslaand succes werd.

Nieuwe ontwikkelingen

De komst van betaalbare Solid State Disk (SSD)-technologie heeft er met name aan bijgedragen dat de prestatieproblemen bij storage voor een groot deel konden worden opgelost. De meeste traditionele storage-leveranciers hebben inmiddels SSD-systemen aan hun bestaande storage array’s toegevoegd en geïntegreerd. Daarnaast zijn er talrijke startups die dedicated SSD-array’s hebben ontwikkeld.

Naast de komst van SDD zijn er innovaties, zoals de geautomatiseerde tiered storage, thin provisioning, continuous snapshots en deduplicatie die de prestaties van VDI verbeteren en de daarvoor benodigde storage-capaciteit kunnen beperken; immers voor elke VDI moet een operating system worden geïnstalleerd die de nodige storage space vraagt.

Met multi-tiered hybride arrays is overprovisioning van storage te voorkomen, met thin clones is de storage footprint te verlagen, en met deduplicatie kan de hoeveelheid storage worden verminderd. De toepassing van nieuwe technologieën kan het verschil uitmaken tussen succes en falen. Nieuw is ook de combinatie met cloud computing waarmee een end-to-end VDI-oplossing wordt geboden. Zo levert Dell een complete end-to-end ‘Custom VDI ‘-oplossing waarbij de gebruiker kan kiezen de virtualisatie-software pakketten: Microsoft, VMware en Citrix.

Een zeer snelle opstart (binnen enkele secondes) van een virtuele desktop is mogelijk door middel van de nieuwe, door VMware ontwikkelde, Instant Clone technologie. Daarbij wordt een child (fork) van een bestaande virtual machine aangemaakt die dezelfde storage en geheugen deelt als de parent virtual machine. Ook op het gebied van beheerbaarheid, benchmarking en performance monitoring is er veel verbeterd. De beheerpakketten van de drie genoemde softwareleveranciers kunnen nu veel beter met elkaar overweg dan voorheen. Daarnaast zijn er geavanceerde benchmarking en monitoring tools beschikbaar, bijvoorbeeld van Login VSI en Eginnovations. VDI staat weer volop in de belangstelling. Steeds meer ondernemingen en organisaties overwegen nu toch VDI-technologie te gaan implementeren