De toekomst van het verzekeren

Van uitkering van claims naar het voorkomen ervan

De zogeheten ‘Fintech’ innovaties hebben nu nog vooral betrekking op bankieren, maar ook de wereld van verzekeren staat aan de vooravond van ingrijpende veranderingen. Zowel de kansen als de uitdagingen zijn erg groot. Het ‘internet of things’ stelt verzekeraars in staat zowel hun producten als hun dienstverlening revolutionair te verbeteren, met nieuwe service concepten, lagere claims én lagere premies als gevolg. De vraag is alleen of deze financiële voordelen in balans blijven met de nadelen als gevolg van klimaatverandering en vergrijzing.

PWC deed internationaal onderzoek naar de toekomst van het verzekeren en publiceerde daarover een boeiend rapport onder de titel ‘The Future of Insurance’. Vanuit Nederland was Matthijs Kortenhorst daarbij betrokken. “We zien dat dezelfde namen die vroeger startups als Google en Amazon financierden nu investeren in startups die met technische innovaties voor de financiële wereld komen. De bankenwereld werd daardoor opengebroken voor nieuwe toetreders. Wij verwachten dat de komende jaren de impact op de wereld der verzekeraars minstens zo groot zal zijn.”

Niet altijd maar korting

De beschikbaarheid van Big Data stelt verzekeraars nu al in staat om hun aanbod minder standaard te maken. Kastjes in auto’s kunnen het rijgedrag monitoren en op basis van die gegevens risicovrij rijden belonen met een lagere premie. Toch lijkt de markt daar nog niet helemaal klaar voor. “We zien een duidelijk verschil tussen oudere en jongere verzekerden. De eerste groep ziet al die monitoring als een inbreuk op de privacy, de tweede vraagt zich in klantenpanels vaak verbaasd af waarom de verzekeraars nog steeds niets doen met al die gegevens die hen ter beschikking staan”, aldus Matthijs Kortenhorst. “Tegelijk moet je je afvragen of de voordelen van die nieuwe aanpak altijd maar moeten worden vertaald in korting op de premie. De verzekeringsnemer heeft er misschien meer aan als je de dienstverlening verbetert en relevanter wordt, want ook daartoe schept de moderne technology mogelijkheden. Als mijn smartphone doorgeeft dat ik voor de Eiffeltoren sta is het nuttig als de verzekeraar mij meldt dat de activiteit van zakkenrollers in dat gebied juist nu extra groot is. Het is mooi dat mijn pand verzekerd is, maar nog mooier als het zodanig gemonitord wordt dat de risico’s op brand, inbraak en overstroming tot een minimum worden teruggebracht. Verzekeren wordt minder een zaak van vergoedingen voor schade uitkeren en meer een zaak van schade voorkomen.”

Aansprakelijkheid verleggen

Maar kan de branche niet aan zijn eigen succes ten onder gaan? De zelfrijdende auto kan in principe geen ongelukken meer veroorzaken. Is er dan nog wel een verdienmodel voor een dergelijke polis?
“Het kan zijn dat autofabrikanten in de nabije toekomst de ecosysteemgedachte gaan hanteren. De verzekering maakt dan deel uit van het voertuig dat wordt aangeboden. En inderdaad: als een zelfrijdende auto schade veroorzaakt, wie is dan verantwoordelijk? Dit zijn vraagstukken waar momenteel hard over nagedacht wordt”, geeft Matthijs Kortenhorst toe. “Want die schade is dan het gevolg van bijvoorbeeld een softwarefout of een malfunction, maar niet van de bestuurder, zoals vroeger. De aansprakelijkheid en de vraag wie de principaal is van een verzekering is zich dus aan het verleggen. Dat zijn ingewikkelde kwesties, want juridisch verschilt het van land tot land. Het wordt met de dag actueler want ondernemingen als Tesla en Google zijn al ver in de ontwikkeling van zelfrijdende auto’s.”

Relevant zijn voor de klant

Onduidelijkheid is nooit prettig voor gevestigde belangen. Zoals de oude autofabrikanten zich terecht zorgen maken over de opkomst van nieuwe – Tesla is nu al een geduchte concurrent voor de conventionele sportwagens – zo vragen de verzekeraars zich nerveus af wat ze moeten doen met al die technologische mogelijkheden. Voor Mathijs Kortenhorst is één ding in ieder geval duidelijk: “De verzekeraars zouden het best grondig kunnen nadenken over het fundament van hun product. Ik zie daar vooral voordelen. Tot op heden was een polis iets waar je eens per jaar een premie voor betaalde en waar je eens in de zoveel jaar gebruik van maakte bij een schadegeval. Er was dus nauwelijks interactie tussen verzekeraar en verzekeringsnemer, veel minder dan bijvoorbeeld tussen de bank en haar rekeninghouders, want een bankafschrift zie je bijna dagelijks nog wel op je banking app verschijnen. Dat kan grondig veranderen wanneer de verzekeraars gebruik gaan maken van al die gegevens waarover ze de beschikking kunnen krijgen. Een maatschappij die ziekenkosten en gederfde inkomsten vergoedt als de verzekerde een hartaanval heeft gehad is één ding, een verzekeraar die actief coacht om zo gezond mogelijk te leven en de verzekerde een smartwatch geeft die constant de belangrijkste lichaamsfuncties meet zodat de verzekerde überhaupt geen hartziekte krijgt, een tweede. Het contact is niet alleen intensiever maar ook beter getimed; de verzekeraar helpt me niet om me minder ziek en beroerd te voelen maar juist gezonder en fitter. Met andere woorden: die polishouder krijgt een veilig gevoel van en bij zijn verzekeraar. Hij is relevant voor zijn klant. Dat is wat anders dan enkel een korting op de premie. In maatschappelijke en financiële termen is dat goede gevoel veel meer waard.”

De grootste kostenuitdaging

De revolutie van het verzekeren kan ook voor de maatschappij als geheel positieve implicaties hebben. Als de kosten voor branden, inbraken, verkeersongelukken en ziektes en aandoeningen spectaculair dalen is dat winst voor iedereen. Maar daartegenover staan stijgende kosten als gevolg van klimaatverandering (meer extreem weer) en vergrijzing. “Het is niet ondenkbaar dat de generatie die nu opgroeit gemiddeld 120 tot 130 jaar oud zal worden. De levensverwachting stijgt met sprongen. Daar zit ook de grootste kostenuitdaging”, stelt Matthijs Kortenhorst. “Iedereen spaart nu namelijk voor een pensioenfase van ongeveer twintig jaar. Het is nog onduidelijk hoe de kosten en baten zich daar zullen verhouden. De enige troost is dat mensen die veel ouder worden ook langer in staat zullen zijn geld te verdienen en dus extra hun pensioen te financieren. Mits ze fit genoeg blijven natuurlijk, en dus is het weer belangrijk dat de verzekeraars hen daarin actief zullen coachen – met gebruikmaking van Big Data en andere technologische innovaties.