Gestapeld financieren

Geen rocket science maar wél een vak

Er wordt nogal wat ophef gemaakt over het ‘stapelen’ van bedrijfsfinancieringen. Toch is er in feite maar weinig nieuws onder de zon. Iedere bedrijfsfinanciering is namelijk als een bouwwerk. Het behoort solide én toekomstbestendig zijn. Als alle stenen precies op elkaar aansluiten gaan de muren jarenlang mee. Bakstenen kun je eenvoudig en stabiel op elkaar plaatsen, kiezelstenen niet. Zo is het ook bij de samenloop van meer geldschieters en verschillende soorten krediet oplossingen. Voor een toekomst bestendige financiering moet het samen wel perfect passen.  

Het kleinzakelijke mkb komt moeilijk aan bankkrediet. Ook al beweren de banken het tegendeel en proberen zij zelfs via beïnvloeding van statistieken een positiever beeld te schetsen. Het feit ligt er en dat heeft geleid tot de niet meer te stuiten opmars van wat alternatieve financiers wordt genoemd. Banken nemen nu nog zo’n 80% van de mkb kredieten markt in maar naar verwachting zal hun aandeel de komende 10 jaar fors gaan dalen.

Het woord ‘alternatief’ voor een niet-bankfinanciering is in dit verband eigenlijk geen juiste typering. Beter is het om voortaan te spreken van ‘aanvullende’ financiering. Zo wordt meteen duidelijk dat er niet één geldbron is maar dat er co-financiers zijn. In de groot-zakelijke markt is dat al heel lang gebruik. Banken vormen daar syndicaten waarbij zij gezamenlijk intekenen voor één financiering aan een corporate klant.

Mkb bedrijven gebruiken echter ook co-financiers. Voor investeringen en voor hun exploitatie wordt al eeuwenlang uit meer dan één geldbron geput. Er is eigenlijk altijd sprake van stapeling van eigen geld met enige vorm van vreemd kapitaal. Denk daarbij aan geld van leveranciers, van andere crediteuren, van investeerders en één of meer extra geldschieters

Zo’n extra financier kan een private investeerder zijn met daarnaast ook nog een financieringsmaatschappij of een leasebedrijf. En natuurlijk een bank. Denk bijvoorbeeld aan de samenloop van een lening met een krediet of met verschillende vormen van lease en dergelijke. Wat tegenwoordig nieuw is aan dit ‘stapelen’ is dat er nieuwe type financiers bijgekomen zijn. Dan gaat het over aanbieders van microkrediet, crowdfunding of nieuwe vormen van factoring, over fintech-financiering en de laatste ontwikkeling, kredietunies. De nieuwe aanbieders maken samenloop mogelijk van een veel groter aantal financieringsoplossingen ten opzichte van wat er voorheen mogelijk was.

Veel ondernemers weten nog niet goed raad met het combineren van alle verschillende opties. De traditionele geldschieters trouwens ook niet. Voorheen traden banken, in ons land toch voornaamste bron van het vreemde geld, vaak ook op als adviseur en regisseur. De bank leverde dan een combinatie van krediet en leningen en daarnaast via dochterbedrijven eventueel lease of factoring. Natuurlijk makkelijk voor de ondernemer maar qua uniformiteit in voorwaarden, zekerheden en kosten toch vooral aantrekkelijk voor de banken zelf.

Banken steken echter vrijwel geen tijd en energie meer in “kleine” financieringen en al helemaal niet als er ook nog gestapeld moet worden. Ze hebben echter ook geen invloed op de werkwijze en voorwaarden die nieuwe aanbieders hanteren. De banken raken zo hun vertrouwde regierol in het mkb kwijt. Dat is voor ondernemers zowel positief als negatief. Positief omdat hun totale afhankelijkheid van banken erdoor afneemt. Negatief omdat het verkrijgen van financiering steeds meer kennis van zaken en inspanning vergt. Alle afzonderlijke financieringsoplossingen samen moeten immers wel als perfect passende stenen stabiele muren vormen.

Het stapelen op zichzelf is dus niet nieuw. Het is alleen een veel complexer speelveld geworden wat een strakkere regie voor maatwerk vereist. Daarnaast is het omgaan met meer financiële stakeholders voor veel mkb ondernemers nieuw. De regierol zal de ondernemer er dus zelf bij moeten pakken. Of, zo is de verwachting, zal hij daarvoor steeds vaker zelf een onafhankelijke specialist inhuren om hem daarin bij te staan.