Tijdig voorsorteren bij bedrijfsopvolging

Succesvol gebruik maken van de bedrijfsopvolgingsregeling

“Tijdig voorsorteren bij bedrijfsopvolging sorteert effect”. Marcel leest met belangstelling het artikel in de meest recente editie van Het Ondernemersbelang. Ondernemer Marcel is 53 jaar en gehuwd. Hij heeft 3 kinderen in de leeftijd van 16-21 jaar. De oudste werkt bij hem in de zaak, de twee jongste zitten nog op de middelbare school. Na een onverwacht sterfgeval in de familie vindt Marcel het tijd worden om eens goed in kaart te laten brengen wat de fiscale consequenties zijn als hijzelf er plotseling niet meer zou zijn. Ook vraagt hij zijn fiscalist om hem bij te praten over de mogelijkheden om fiscaalvriendelijk zijn onderneming aan zijn kinderen te schenken. Schenking bij leven dus.

Fiscale bedrijfsopvolgingsregeling bij overlijden

Wanneer Marcel zou overlijden, laat
hij onder meer zijn bedrijf na. Als zijn erfgenamen – zijn vrouw en kinderen – dan met succes gebruik kunnen maken van de BOR (= bedrijfsopvolgingsregeling) uit de Successiewet, is de fiscale besparing enorm. Een rekenvoorbeeld. Stel, het ondernemingsvermogen bedroeg op het moment van overlijden van Marcel
€ 2.000.000. In een ideaal en háálbaar scenario is € 1.000.000 van dit vermogen volledig vrijgesteld van erfbelasting. Over het resterende vermogen ad € 1.000.000
is 83% (= € 830.000) vrijgesteld van erfbelasting. Slechts € 170.000 geldt dan als belast vermogen, waardoor de uiteindelijk verschuldigde erfbelasting maximaal enige tienduizenden euro’s bedraagt. Voor dat laatste bedrag kan 10 jaar lang uitstel van betaling worden verkregen.

Was de BOR niet van toepassing geweest, dan was over het vererfde ondernemingsvermogen grofweg tussen de € 500.000 en € 700.000 aan erfbelasting verschuldigd geweest. Te mooi om waar te zijn? Zeker niet. Het betreft een realistisch voorbeeld. Hoewel het getallenvoorbeeld wellicht vrij eenvoudig lijkt, is de uitvoering in de praktijk vrijwel nooit rimpelloos. Dat heeft direct te maken met de vele randvoorwaarden voor de toepassing van de vrijstellingen. Een belangrijke eis is dat de verkrijgers van de onderneming deze nog minimaal vijf jaar na overlijden moeten voortzetten. Een veelvoorkomend knelpunt daarbij vormt de precieze waarde van de onderneming. Dit levert niet zelden lastige discussies met de Fiscus op.

xpw-veranderkunde-cta-3 (1)

Een actuele en inmiddels veelvuldig voorkomende discussie met de Belastingdienst gaat over de inhoud van het begrip “ondernemingsvermogen” bij een vastgoedbedrijf. De Staatssecretaris meent dat een onderneming die zich bezighoudt met de exploitatie van onroerende zaken zich
in principe niet kwalificeert voor de fiscaal gunstige BOR. Hij vindt dat er in die situatie sprake is van beleggingsvermogen en niet van ondernemingsvermogen. Op dat standpunt valt vaak het nodige af te dingen. Of een dergelijk twistpunt wordt gewonnen of niet, kan vanzelfsprekend enorm schelen in de uiteindelijk te betalen belasting.

Fiscale bedrijfsopvolgingsregeling
bij schenken

Dezelfde fiscale consequenties zijn van toepassing bij het schenken van ondernemingsvermogen aan de kinderen bij leven. Om te kwalificeren voor de BOR, moet er ten eerste sprake zijn van ondernemingsvermogen – te onderscheiden van beleggingsvermogen. Daarnaast gelden net als bij de BOR bij overlijden diverse randvoorwaarden. Vergeleken met de BOR bij overlijden, geldt bij schenking tijdens leven een belangrijke extra eis. Kinderen moeten minimaal 3 jaar in dienst zijn van de onderneming, wil met succes de BOR bij schenking kunnen worden toegepast. Omdat de fiscale wet- en regelgeving géén duidelijke kwalitatieve/kwantitatieve eis stelt aan een dergelijke dienstbetrekking, lijkt het er sterk op dat bijvoorbeeld een administratieve functie van het kind voor enige uren per week al volstaat. Dat was ook het directe advies van Marcel’s fiscalist aan hem: zorg ervoor dat de beide jongste kinderen op de loonlijst komen en zorg ervoor dat de werkzaamheden ook daadwerkelijk plaats vinden.

Tot slot

Wel of niet met succes een beroep kunnen doen op de BOR, kan veel belasting schelen. Vaak kan via een relatief eenvoudige aanpassing van de huidige bedrijfssituatie daarop goed worden voorgesorteerd.

Ook iets verdergaande stappen zoals een herstructurering met het oog op de BOR, kunnen aanzienlijke besparingen opleveren. Fiscaal maatwerk sorteert dan maximaal effect.

Berghoef