‘Weet waar je staat als ondernemer’

Bijtijds actie ondernemen kan veel financieel leed voorkomen

Wanneer een ondernemer in zwaar weer verkeert en bij de afdeling bijzonder beheer van de bank terecht komt, wordt vaak met een beschuldigende vinger naar de bank gewezen, want ‘de bank doet niks meer’. Echter, volgens Maiko van Dam, eigenaar van bedrijfskundig adviesbureau Arena Finance, moeten ondernemers zich steeds meer bewust worden van hun eigen rol en taak daarin. Zo kan de ondernemer zelf veel problemen voorkomen door goed op de hoogte te zijn van wat er in en om zijn bedrijf gebeurt.

Maiko van Dam heeft meer dan twintig jaar bij verschillende Nederlandse banken gewerkt, onder andere als directeur bedrijven bij de Rabobank. Inmiddels zit hij regelmatig aan de andere kant van de tafel als bedrijfskundig adviseur. Arena Finance staat ondernemers bij bij bedrijfsovernames, financieringsvraagstuk- ken en in recoverytrajecten (wanneer een bedrijf bij de afdeling bijzonder beheer van de bank terechtkomt).

Opportunistisch

Steeds meer ondernemers komen bij bijzonder beheer terecht wanneer hun bedrijf in financiële problemen verkeert. Banken hanteren strengere eisen op het gebied van kredietverlening en zijn kritischer wanneer niet aan betalingsverplichtingen voldaan wordt. Veel financieel leed kan echter voorkomen worden als de ondernemer zich meer bewust is van zijn eigen rol in zijn bedrijfsvoering. Maiko van Dam: “Dat een onderneming in zwaar weer komt, dat gebeurt niet van de ene op de andere dag. De omzet wordt wat minder. Dan kijken ze het wat aan en het volgende jaar gaan ze nog meer verliezen lijden. Ze blijven opportunistisch en denken ‘het komt wel goed’. Maar er wordt structureel te laat ingegrepen. Als je niks doet, kom je bij bijzonder beheer terecht. Als je niet goed voorbereid met de bank in gesprek gaat, kan je weleens van een koude kermis thuiskomen en wordt de wil van de bank je gewoon opgelegd”.

Weten wat er speelt

Financieel adviseurs zoals Van Dam worden vaak pas ingeschakeld als het eigenlijk al te laat is. Terwijl er in het voortraject juist door de ondernemer veel gedaan had kunnen worden om problemen te voorkomen. De gemiddelde mkb-ondernemer stuurt slecht of niet op cijfers. Het is voor een ondernemer ook ge- woon geen leuk onderwerp, die wil liever met zijn core business bezig zijn. En daar schuilt volgens Van Dam ook juist het gevaar: “Als je als ondernemer niet weet wat er in of rond je bedrijf speelt, dan kan er van alles mis gaan, met verstrekkende gevolgen. Maar vaak had dergelijke narigheid voorkomen kunnen worden. Bijvoorbeeld door beter in te spelen op veranderende marktomstandigheden en nieuwe technologieën. Maar ook door goed achter je debiteuren aan te zitten en je administratie op orde te hebben”.

Soms gewoon pech

Het onverwachte vertrek van een grote klant wordt vaak als oorzaak aangewezen, maar daarover is Van Dam resoluut: “Het voortbestaan van je bedrijf zou nooit afhankelijk moeten zijn van één klant! Men denkt dat er door die ene grote klant geen capaciteit is om nóg meer klanten te bedienen. En dat is de fout die mensen vaak maken, want dan moet je juist gaan kijken hoe je dit wel in je organisatie kunt inpassen”.

Ook ziet Van Dam problemen ontstaan bij bedrijfsovernames. Als je geen goed boekenonderzoek doet, is de kans op lijken in de kast heel groot. Met gedegen onderzoek door een financieel expert is kan je een hoop narigheid voorkomen. Maar zelfs dan zijn lijken in de kast niet altijd te voorzien. “En je kan natuurlijk ook gewoon door pech in de problemen komen, bijvoorbeeld door brand. Of doordat de ondernemer komt te overlijden”.

Probleem onderkennen

Wat te doen? “Allereerst onderkennen dat er een probleem is dat niet vanzelf weggaat. Het zijn open deuren, maar toch: maak een plan van aanpak, neem actie en stel impopulaire maatregelen niet uit! Praat met je bank en andere stakeholders. Zet alles in voor een hogere omzet. Zorg dat essentiële bedrijfsinformatie op elk moment beschikbaar is. Op een gegeven moment zie je dan een tendens ontstaan, wat het overzichtelijker maakt om in te grijpen. Maar je moet ook kijken, hoe ga ik het nu anders en beter doen om te voorkomen dat ik over een jaar weer in dezelfde situatie zit”.

Samenwerking

Van Dam werkt momenteel aan de oprichting van een nieuw bedrijf, samen met een incassobureau en een advocaat. Met dit bedrijf wordt ingespeeld op totaaloplossingen bij recovery- zaken. Met hun gezamenlijke expertise kunnen zij ondernemers nog beter bedienen om te voorkomen dat deze verder in de problemen raken. “Vaak kan er bij de afdeling bijzonder beheer nog best een en ander, als je maar met een goed plan komt. Daarom is het ook zo van belang dat je precies weet waar je staat, zodat je bijtijds actie kan ondernemen. Ook om niet in die situatie terecht te komen. Daar is uiteindelijk iedereen mee gebaat, ook de banken zelf.”