Zorgplicht werkgever

Safety!LAW: Werktuigen, gereedschappen en ... PSA!

Op grond van artikel 7:658 lid 1 BW is de werkgever verplicht om “lokalen, werktuigen en gereedschappen” zodanig in te richten en te onderhouden als redelijkerwijs noodzakelijk is om te voorkomen dat werknemers tijdens de uitvoering van hun werkzaamheden het slachtoffer worden van een arbeidsongeval.

Het arrest van het Hof ’s-Hertogenbosch van 19 januari 2016 toont echter aan dat de zorgplicht van de werkgever veel verder gaat en de werkgever zijn personeel niet alleen dient te beschermen tegen onveilige “werktuigen en gereedschappen”, maar ook tegen psychosociale arbeidsbelasting veroorzaakt door een negatieve bejegening door collega’s. De feiten in deze zaak lagen als volgt. Werknemer was werkzaam in een ziekenhuis als anesthesie-assistent. Op een kwade dag in 2007 heeft werknemer zich seksueel intimiderend gedragen jegens een vrouwelijke collega door haar in de operatiekamer op de mond te zoenen en te zeggen: “ik ga je pakken”. Het ziekenhuis heeft de kantonrechter verzocht de arbeidsovereenkomst met werknemer te ontbinden, maar dit verzoek is door de kantonrechter van de hand gewezen. Werknemer heeft daarop zijn werkzaamheden hervat, maar is door zijn collega’s niet met open armen ontvangen. Een aantal collega’s wilde zelfs niet meer met werknemer samenwerken. Twee jaren gingen voorbij tot werknemer in 2010 is uitgevallen met depressieve klachten. Werknemer heeft daarop het ziekenhuis aansprakelijk gesteld voor zijn (loon)schade en heeft aan zijn vordering ten grondslag gelegd dat het ziekenhuis niet zou hebben voldaan aan haar zorgplicht doordat onvoldoende maatregelen zouden zijn genomen om werknemer te beschermen tegen de negatieve bejegening door zijn collega’s.

Een aantal collega’s wilde zelfs niet meer met werknemer samenwerken

Wat zegt de rechter?

Het Hof ’s-Hertogenbosch oordeelt dat werknemer zich in 2007 schuldig heeft gemaakt aan seksueel grensoverschrijdend gedrag en het ziekenhuis werknemer terecht heeft geschorst en ook door het indienen van een verzoek tot ontbinding van de arbeidsovereenkomst, niet haar zorgplicht jegens werknemer had geschonden. Het Hof overweegt evenwel dat de weerstand van collega’s tegen zijn terugkeer na de afwijzing van het ontbindingsverzoek en het feit dat sommige collega’s toen niet meer met hem wilden samenwerken, voor werknemer psychosociale werkbelasting opleverden en het ziekenhuis onvoldoende maatregelen had getroffen om werknemer daartegen te beschermen. Het Hof overweegt daartoe dat het ziekenhuis werknemer op geen enkele wijze heeft begeleid na zijn terugkeer, niet bemiddelend is opgetreden en zich onvoldoende had ingespannen om de werkverhouding tussen werknemer en zijn collega’s zoveel mogelijk te normaliseren. Het ziekenhuis was volgens het Hof als goed werkgever gehouden tot een veel actievere begeleiding op grond waarvan meer passende maatregelen van het ziekenhuis hadden mogen worden verwacht. Het Hof concludeert dat het ziekenhuis haar zorgplicht heeft geschonden en stelt het ziekenhuis in de gelegenheid om te bewijzen dat de schade van werknemer niet door de schending van haar zorgplicht door het ziekenhuis is veroorzaakt.

Wat betekent dit voor de praktijk?

In deze column draait het nu eens niet om fysiek letsel als gevolg van gevaarlijke situaties op het werk. Ook minder zichtbare gevaren als intimidatie, discriminatie en pesterijen op de werkvloer kunnen er echter toe leiden dat een werknemer tijdens de uitoefening van zijn werkzaamheden (psychische) schade lijdt. De zorgplicht van artikel 7:658 BW brengt met zich dat een werkgever zijn personeel ook zoveel mogelijk tegen dergelijke stressfactoren dient te beschermen. Van een werkgever wordt verwacht dat deze een beleid voert dat erop is gericht om psychosociale arbeidsbelasting zoveel mogelijk te voorkomen en maatregelen treft om (seksuele) intimidatie, discriminatie en pesterijen op de werkvloer zoveel mogelijk te voorkomen of te beëindigen. Wees alert op conflicten en/of pesterijen op de werkvloer en aarzel niet om, waar u een conflict signaleert, in gesprek te gaan met de betrokken werknemers om het conflict in de kiem te smoren. Het is voorts raadzaam om, bij voorkeur in samenspraak met de ondernemingsraad, een beleid op te stellen over op de werkvloer ongewenste omgangsvormen en daarin duidelijke sancties (zoals een officiële waarschuwing, schorsing of in het uiterste geval ontslag) op overtreding van dit beleid op te nemen. Onderzoek heeft uitgewezen dat verzuim als gevolg van pesterijen op de werkvloer werkgevers negenhonderd miljoen euro per jaar kost. Een duidelijk beleid gericht op het voorkomen of beperken van psychosociale arbeidsbelasting leidt er dan ook niet alleen toe dat u eerder aan uw zorgplicht ex artikel 7:658 BW zult hebben voldaan, maar kan daarnaast ook nog een zeer rendabele investering blijken.

Health-en-Saffety-jaarcongres